Connect with us
 



Aktualności

Meblarstwo powinno otrzymać wsparcie państwa

Podsumowanie ProMaTap 2022

Dodane:

/

Kurier Drzewny

W trakcie 16. edycji konferencji wystawienniczo-seminaryjnej ProMaTap, jednej z najważniejszych w Polsce imprez B2B branży meblarskiej, która odbyła się w hotelu Ambasador Premium w Łodzi, analitycy dyskutowali na temat skutków wysokiej inflacji i wojny za wschodnią granicą. Jak zauważono, polskie meblarstwo potrzebuje aktywnego wsparcia państwa. Ważne są także: uznanie go za kluczowy sektor narodowy, a także stabilizacja podatkowa. Jak podkreślają eksperci, najważniejsze dla meblarstwa i innych branż jest powstrzymanie inflacji, która nie pozwala na sensowne kalkulacje.

 
ProMaTap to impreza, która ma formułę targową, ale jest przede wszystkim wydarzeniem przeznaczonym wyłącznie dla przedsiębiorców z branży meblarskiej. Chodzi o to, aby wytwórcy mogli w spokojnej atmosferze spotkać się z producentami komponentów niezbędnych do produkcji mebli, nawiązać kontakty czy podpisać konkretne umowy.

 

Praktyczne podejście do produkcji

Obok części wystawienniczej zawsze sporym zainteresowaniem cieszy cię część seminaryjna, podczas której praktycy przedstawiają najnowsze rozwiązania dotyczące produkcji towarów. W tym roku dużo zagadnień dotyczyło nowoczesnych rozwiązań informatycznych prezentowanych przez firmy z branży IT oraz dostarczające maszyny i urządzenia. Przekonywały one do różnych rozwiązań zmierzających w stronę automatyzacji produkcji. Pokazano m.in. film z francuskiej fabryki w Bordeaux, w której większość planowania produkcji na zamówienie przeniesiono do „chmury”. Zastanawiano się także czy „cyfrowy” pracownik zmieni zarządzanie i organizację produkcji w fabryce mebli.

Reklama

 

Więcej nowoczesnych technologii

– Polskie firmy meblarskie idą z duchem czasu, wciąż się zmieniają i to widać także podczas ProMaTap – mówi Leszek Raniewicz z firmy Abacorp, organizator ProMaTap. – Wzrosło zainteresowanie płynnym zaangażowaniem nowoczesnych technologii do procesu produkcji, a rozwiązania na indywidualne zamówienie szczególnie w tym przemyśle znajdują zastosowanie. Przedsiębiorczość oraz elastyczność tej branży potwierdzają doskonałe, najlepsze w historii wyniki finansowe za rok ubiegły, a przecież był to czas pandemii, który większość sektorów gospodarki przetrwała „z zadyszką”. Tymczasem polski przemysł meblarski umocnił pozycję potęgi światowej – to obecnie największy eksporter w UE i czwarty przemysł w kraju pod względem wielkości zatrudnienia. Osiągnięcia dokonane w tak trudnym czasie pozwalają liczyć na aktywniejsze wsparcie ze strony państwa.

 

Wojna na Ukrainie oraz inflacja

Dwa wiodące tematy, które były obecne przez cały czas trwania imprezy, to wojna w Ukrainie i galopująca inflacja. Największym zmartwieniem był ich wpływ na końcową cenę produktów, czyli skalę spodziewanych w tym roku zysków. Póki co – jak podkreślano – polscy producenci mebli oraz komponentów uzupełnili luki dostaw wynikające z wojny w Ukrainie (m.in. efekty sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś), ale skutki inflacji wciąż są trudne do przewidzenia.
Jakie są zagrożenia?
Wśród zagrożeń dla branży meblarskiej wymieniano: wzrost cen surowców i kosztów obsługi zadłużenia oraz niski poziom inwestycji (podczas gdy firmy francuskie i niemieckie przy wsparciu władz bardzo mocno inwestują w swoją produkcję) i zakres automatyzacji produkcji. Może to skończyć się utratą konkurencyjności cenowej.

Reklama

 

Poważne potraktowanie branży meblarskiej

– Konieczne jest także zdefiniowanie branży meblarskiej jako jednego z czempionów polskiej gospodarki – mówi Ireneusz Jabłoński, ekspert Centrum im. Adama Smitha, stypendysta University of Wisconsin Milwaukee (USA), od lat związany z sektorem bankowości. – Nie chodzi o symboliczne definiowanie podczas różnych imprez okazjonalnych czy gal, ale poważne potraktowanie tej branży i zaproponowanie jej przedstawicielom realnego wsparcia. Na przykład, skoro Wietnamczycy czy Kambodżańczycy mogli ostatnio doprowadzić do zniesienia ceł na swoje towary na dwa lata przez administrację prezydenta Joe Bidena, to czy o podobne rozwiązania nie powinna postarać się nasza administracja, zwłaszcza że jesteśmy wiernym sojusznikiem USA? Rynek amerykański dla krajowych producentów mebli stanowi wciąż wyzwanie, a jego udział w eksporcie z pewnością mógłby być większy, ale do tego potrzebne są rozwiązania systemowe.

 

Ważne są edukacja oraz stabilizacja systemu podatkowego

Ireneusz Jabłoński wskazywał też na dwie istotne kwestie: ustawiczną edukację kadr dla przemysłu meblarskiego, która miała odbywać się poprzez planowane, branżowe centra umiejętności, ale pieniądze na ich powstanie zamrożone są w KPO.
– Potrzebna jest także stabilizacja systemu podatkowego – twierdzi Ireneusz Jabłoński. – Podatki powinny być proste i przejrzyste, a nie stanowić przedmiot gry operacyjnej między przedsiębiorcą a urzędem skarbowym, tak jak jest obecnie.
Organizatorem wydarzenia jest firma Abacorp. Jak zawsze impreza skupiała się na sektorze mebli tapicerowanych i materacy.

Reklama

 

Zapisz się do Newslettera!

Na podany przez Ciebie adres e-mail będziemy wysyłać informacje o nowo wydanym numerze "Kuriera Drzewnego", nowych artykułach oraz o nowo dodanych ogłoszeniach

   

Tak, wysyłaj mi swój Newsletter! (w każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji).

"Kurier Drzewny" Miesięcznik branży drzewnej, meblarskiej i leśnej. Jesteśmy obecni na rynku wydawniczym od 2008 roku. KONTAKT z nami: kontakt@kurierdrzewny.eu. Przeglądaj wydania Online: E-wydania. Reklamuj się u nas: Oferta www. Reklama w wydaniu drukowanym: Oferta. Artykuły w Kurierze Drzewnym: Artykuły.

Czytaj dalej
Reklama Kurier Drzewny
Kliknij aby skomentować

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Aktualności

List otwarty do premiera Morawieckiego

Dodane:

/

List otwarty do premiera Morawieckiego

Szanowny Pan
Mateusz Morawiecki
Prezes Rady Ministrów

Szanowny Panie Premierze,
W imieniu Stowarzyszenia Papierników Polskich (SPP), Stowarzyszenia Producentów Płyt Drewnopochodnych w Polsce (SPPDwP), Polskiego Komitetu Narodowego EPAL (PKN EPAL), Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli (OIGPM), Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego (PIGPD), Związku Polskie Okna i Drzwi (POiD), Stowarzyszenia Przemysłu Tartacznego (SPT), Koalicji na Rzecz Polskiego Drewna, Zespołu Roboczego przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego (OZPPD) apelujemy o natychmiastowe działanie i decyzje w celu poprawy sytuacji na rynku drewna.
 
Polski przemysł drzewny znajduje się w dramatycznej sytuacji – w efekcie decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych już w tym roku drastycznie wzrosły średnie ceny drewna, a sytuację na rynku drzewnym dodatkowo skomplikowała rosyjska agresja na Ukrainę, co w bezpośredni i dotkliwy sposób zagraża bieżącej i przyszłej konkurencyjności branży w Polsce i na rynkach światowych.
 
21 września Lasy Państwowe opublikowały zmiany do kryteriów, parametrów i sposobu wartościowania ofert zakupu drewna na 2023 roku, których skutkiem będzie kolejny znaczący wzrost cen bazowych drewna. Ceny wyjściowe wg nowego algorytmu wzrosną o 40% co przełoży się na wzrost kosztów zakupu drewna o co najmniej 50-60%!
Polskie przedsiębiorstwa już teraz borykają się z problemem wysokich cen drewna oraz wysokimi cenami energii elektrycznej i rosnącą inflacją. W tej szczególnie trudnej sytuacji Lasy Państwowe lekceważą wszelkie apele o wsparcie branży i podnoszą ceny dla długoletnich klientów przerabiających drewno w kraju i zatrudniających 400 tysięcy pracowników. Podnoszenie cen przez Lasy może wg naszych szacunków prowadzić do utraty nawet 100 tysięcy miejsc pracy! Ponadto ekstremalnie wysokie ceny drewna przełożą się na droższy papier, książki, zeszyty, opakowania do żywności, leków, drewno budowlane, palety czy meble także dla polskich konsumentów i będą nakręcać już rekordowo wysoką inflację w Polsce. Krótkoterminowa maksymalizacja zysków jednej instytucji – Lasów Państwowych – doprowadzi do znaczącej utraty wpływu do budżetu państwa dochodów z tytułu podatków CIT, VAT, PIT i przyniesie nieodwracalne straty dla całej branży drzewnej.

 
Już dzisiaj gotowe deski sprowadzane z zagranicy są tańsze niż surowe drewno kupowane przez tartaki w Lasach Państwowych. Płyty drewnopochodne produkowane w Polsce są droższe od importowanych, a polskich mebli nie chcą kupować klienci zagraniczni ze względu na zbyt wysokie ceny. Firmy muszą ograniczać produkcję i rezygnują z zakupionego w Lasach Państwowych drewna, a kolejnym krokiem będzie uruchomienie procesu zwolnień grupowych.

Reklama

Kolejna podwyżka cen drewna spowoduje utratę rynków zbytu i klientów. Realne jest zagrożenie, że zamiast przerabiać drewno z polskich lasów w krajowych firmach, będziemy importować gotowe wyroby, a eksportować drewno okrągłe. To absurd ekonomiczny i wizerunkowy wyjątkowo szkodliwy dla polskiej gospodarki!

 
Dodatkowo na wzrost kosztów surowca ma wpływ dotowane spalanie pełnowartościowego drewna w energetyce zawodowej. Są to pieniądze publiczne wydawane z naruszeniem prawa i przyczyniające się do zyskiwania nieuczciwej przewagi jednej branży nad drugą.

 
W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy prowadziliśmy intensywne rozmowy z Lasami Państwowymi, a także próbowaliśmy zainteresować naszymi problemami Kancelarię Premiera Rady Ministrów, Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Nasze merytoryczne postulaty zostały w zasadzie całkowicie zignorowane, a wspomniane instytucje rządowe nie chciały nawet odpowiedzieć na nasze prośby o spotkanie. Jedynie Rada Dialogu Społecznego w Uchwale nr 110 z 30 marca wskazała na pilną konieczność modyfikacji zasad sprzedaży drewna i zwiększenia puli drewna dla przemysłu w Polsce, na co instytucje rządowe w żaden sposób nie odpowiedziały.

 
Polski sektor drzewny już doświadcza dramatycznego załamania rynku i spadku sprzedaży. Drewno w Polsce jest obecnie najdroższe w całej Europie, a mimo to Lasy Państwowe kolejny raz windują ceny nie zważając, że spowoduje to klęskę polskiego przemysłu drzewnego.
 
Lasy Państwowe nie mogą być państwem w państwie! Oczekujemy pilnego działania i wycofania decyzji nr 107 p.o. Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych!
 
List otwarty do premiera Morawieckiego
 

Reklama
Czytaj dalej

Aktualności

Sprzeciw branży drzewnej wobec rezygnacji Lasów Państwowych z certyfikacji FSC

Wiadomości OIGPM

Dodane:

/

Portal Drzewny

20 września organizacje reprezentujące polskich przedsiębiorców: Ogólnopolska Izba Gospodarcza Producentów Mebli, Stowarzyszenie Papierników Polskich, Stowarzyszenie Producentów Płyt Drewnopodobnych w Polsce, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Producentów Programu Ogrodowego, Stowarzyszenie Przemysłu Tartacznego, Polski Komitet Narodowy EPAL, Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego, Związek Polskie Okna i Drzwi, Koalicja na Rzecz Polskiego Drewna, Ogólnopolski Związek Pracodawców Przemysłu Drzewnego oraz Zespół Roboczy przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorstw, po raz kolejny zaapelowały w liście otwartym do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, Józefa Kubicy, o spójne działanie w sprawie certyfikacji FSC.

Źródło: OIGPM

Rezygnację z międzynarodowego certyfikatu ogłosiła już Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku oraz Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu, co jest sprzeczne z zapewnieniami, które organizacje branżowe otrzymały od Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Jeszcze 7 września uspokajała ona reprezentantów polskich przedsiębiorców, że prowadzi rozmowy z przedstawicielami FSC w celu wynegocjowania umowy licencyjnej, a także zapewniała, że nie zamierza wypowiadać umów licencyjnych, ani odstępować od certyfikacji.

Certyfikacja FSC jest standardem potwierdzającym wspieranie odpowiedzialnej gospodarki leśnej. Produkty posiadające ten certyfikat są poddawane weryfikacji na całej długości łańcucha dostaw – od pochodzenia do końcowego przeznaczenia. Gros klientów polskich producentów, m.in. importerzy, sieci handlowe, a także konsumenci, oczekują od przedsiębiorstw oraz ich produktów legitymowania się właśnie certyfikatem FSC. Zatem dostęp do surowca certyfikowanego w ramach tego standardu jest dla polskich firm niezbędnym elementem oferty, powszechnie wymaganym przez kontrahentów zarówno w Polsce, jak i na rynkach zagranicznych.

Reklama

„Oczekujemy wyjaśnienia, dlaczego obecnie prowadzone działania podejmowane przez regionalne dyrekcje są niespójne z zapowiedziami Dyrekcji Generalnej LP przekazanymi nam na spotkaniu 7 września. Apelujemy o utrzymanie certyfikacji FSC we wszystkich jednostkach regionalnych, co pozwoli utrzymać nam konkurencyjność i sprzedaż na najbardziej atrakcyjnych rynkach. Jest to szczególnie istotne w dzisiejszej wyjątkowo trudnej i niestabilnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej. W obliczu drastycznie wysokich kosztów produkcji oraz spadającej liczby zamówień i nadchodzącej recesji, przemysł nie może tracić kolejnych rynków zbytu z uwagi na brak certyfikowanego surowca.” – apelują we wspólnym liście do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych organizacje branżowe.

Czytaj dalej

Aktualności

TOOLEX już w październiku

Międzynarodowe Targi Obrabiarek, Narzędzi i Technologii Obróbki

Dodane:

/

Toolex 2022
Toolex 2022

Międzynarodowe Targi Obrabiarek, Narzędzi i Technologii Obróbki TOOLEX odbędą się w dniach 4 – 6 października br. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Wydarzenie to kompleksowa prezentacja trendów, rynkowych nowości i technologii zgodnych z koncepcją przemysłu 4.0. Wystawie towarzyszyć będą konferencje „Nowy Przemysł 4.0” i „Tech and Job”, spotkania biznesowe, warsztaty oraz pokazy. W trakcie wydarzenia zaprezentuje się ponad 100 wystawców.

 

Branża obrabiarek i narzędzi

TOOLEX to jedna z największych w Polsce imprez targowych poświęcona głównie branżom obrabiarek oraz narzędziowej. Wystawcy zaprezentują najnowsze rozwiązania związane z technologią obróbki. 14. edycja, zaplanowana na 4 – 6 października 2022 br., po raz pierwszy odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Ponadto targom będzie towarzyszyć wiele wydarzeń branżowych.

 

Reklama

Ponad 100 wystawców

– Spodziewamy się bardzo dużego zainteresowania, ponieważ swój udział potwierdziło już ponad 100 wiodących producentów i firm. Podczas trzydniowego wydarzenia zaplanowaliśmy również konferencje „Nowy Przemysł 4.0” i „Tech and Job” – mówi Agnieszka Miklas, dyrektor działu expo Grupy PTWP, organizatora targów TOOLEX.

 

Prezentacje i kontakty

Jak zapewniają organizatorzy, kluczowymi wartościami imprezy dla przedsiębiorców są: możliwość nawiązania nowych kontaktów, podtrzymanie dotychczasowych relacji oraz prezentacja nowoczesnych rozwiązań i usług.
– Zapraszamy profesjonalistów, którzy poszukują innowacji i efektywnych rozwiązań na miarę przemysłu czwartej generacji, a także zainteresowanych nowościami w branży przemysłowej – zachęca Agnieszka Miklas.

 

Reklama

„Nowy Przemysł 4.0”

Integralną częścią wystawy są liczne wydarzenia skierowane do przedstawicieli polskiego przemysłu i gospodarki. W dniach 4 – 5 października odbędzie się konferencja „Nowy Przemysł 4.0”, podczas której zostaną omówione zmiany, wyzwania i przyszłość przemysłu w Polsce, dotyczące przełomowych i futurystycznych technologii oraz ich zastosowania. Jednym z jej elementów jest konkurs THE BEST OF INDUSTRY 4.0. Pierwsza kategoria – zakład produkcyjny, czyli gdzie najlepiej realizowane są w praktyce „fabryki przyszłości”, implementujące technologie Przemysłu 4.0. Druga – wprowadzenie użytkowników na nowy, wyższy poziom innowacyjnych rozwiązań technologicznych. Wręczenie nagród, przyznanych przez eksperckie jury składające się z przedstawicieli najnowocześniejszych europejskich firm, odbędzie się 4 października podczas wieczornej gali.

 

„Tech and Job”

5 października organizatorzy zapraszają także na konferencję „Tech and Job”, podejmującą problematykę polskiego rynku pracy inżynierów i specjalistów. W jej ramach zostaną poruszone tematy dotyczące aktualnych problemów branży m.in.: migracji inżynierów, zagranicznych specjalistów, najbardziej poszukiwanych specjalności inżynierskich oraz tego, jak wykształcić inżyniera przyszłości.

 

Reklama

Automatyzacja w kontroli produkcji i nie tylko

Uzupełnieniem wydarzenia będzie sektor olejów, smarów i płynów technologicznych – OILexpo oraz Środowiskowe Seminarium Tribologów na temat tribologii w transporcie kolejowym, a także warsztaty automatyzacji w kontroli produkcji dotyczące skanowania 3D i automatyzacji tego procesu, organizowane przez firmę Lenso.

 

Zapisz się do Newslettera!

Na podany przez Ciebie adres e-mail będziemy wysyłać informacje o nowo wydanym numerze "Kuriera Drzewnego", nowych artykułach oraz o nowo dodanych ogłoszeniach

   

Tak, wysyłaj mi swój Newsletter! (w każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji).

Reklama
Czytaj dalej

Aktualności

Wymiana wiedzy i doświadczeń

Międzynarodowa konferencja naukowa „DREWNO – NAUKA – GOSPODARKA. Zrównoważone leśnictwo i lasy – szanse i ograniczenia wynikające ze zmian klimatu”, Poznań, 14 – 16 września

Dodane:

/

Kurier Drzewny
Wymiana wiedzy i doświadczeń

4. międzynarodowa konferencja naukowa „DREWNO – NAUKA – GOSPODARKA. Zrównoważone leśnictwo i lasy – szanse i ograniczenia wynikające ze zmian klimatu” odbędzie się w dniach 14 – 16 września 2022 roku na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Wydarzenie organizuje cyklicznie Sieć Badawcza Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny, zapraszając do współpracy różne instytucje. Celem konferencji jest prezentacja wyników najnowszych badań z zakresu drzewnictwa, leśnictwa i dziedzin pokrewnych, ze szczególnym uwzględnieniem badań o dużych możliwościach praktycznego wykorzystania w gospodarce, a także wymiana wiedzy i doświadczeń nt. współczesnych wyzwań przemysłów bazujących na drewnie w międzynarodowym gronie ekspertów.

 
Dotychczasowe konferencje (w Polsce i za granicą) o charakterze naukowym są na ogół organizowane odrębnie przez przedstawicieli nauk z zakresu leśnictwa oraz reprezentantów nauk z zakresu drzewnictwa. Problematyka dotycząca gospodarki leśnej i gospodarowania drewnem jest jednak na tyle złożona, że wymaga podejścia multidyscyplinarnego w jej postrzeganiu i jednocześnie wymaga innowacyjnych rozwiązań techniczno-technologicznych i organizacyjnych. We współczesnym świecie konieczna jest bowiem szybka wymiana najnowszej wiedzy z perspektywy całego łańcucha drzewnego.

 
Celem konferencji jest prezentacja wyników najnowszych badań z zakresu drzewnictwa, leśnictwa i dziedzin pokrewnych, ze szczególnym uwzględnieniem badań o dużych możliwościach praktycznego wykorzystania w gospodarce. Wymiana wiedzy i doświadczeń w międzynarodowym gronie ekspertów nt. współczesnych wyzwań przemysłów bazujących na drewnie pozwoli na wskazanie kierunków badawczych o największym potencjale wdrożeniowym oraz przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności sektora leśno-drzewnego na arenie międzynarodowej.

 
Organizatorami wydarzenia są: Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny i Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Partnerami konferencji zostali: targi DREMA oraz Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydarzenie jest afiliowane przez Europejski Instytut Leśny (EFI). Goście honorowi tegorocznej edycji konferencji to: dr Alan Crivellaro, Wydział Geografii Uniwersytetu Cambridge, Wielka Brytania i dr hab. Henrik Hartmann, Zakład Procesów Biogeochemicznych w Instytucie Biogeochemii im. Maxa Plancka, Jena, Niemcy.

Reklama

 

Rejestracja i szczegółowe informacje na stronie:
www.wood-science-economy.pl

 

Zapisz się do Newslettera!

Na podany przez Ciebie adres e-mail będziemy wysyłać informacje o nowo wydanym numerze "Kuriera Drzewnego", nowych artykułach oraz o nowo dodanych ogłoszeniach

   

Tak, wysyłaj mi swój Newsletter! (w każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji).

Reklama
Czytaj dalej
Reklama

Targi 2022


Targi branży drzewnej, meblarskiej i leśnej

5-8 lipca 2022
DACH+HOLZ International; Kolonia, Niemcy

12 – 15 lipca 2022
Holz-Handwerk; Norymberga,Niemcy

17 – 20 lipca 2022
INTERFORST Monachium,Niemcy

13-16 września 2022

DREMA, Poznań

7-9 października 2022
LUBDREW, Lublin

12-15 października 2022
XYLEXPO Mediolan, Włochy

18-21 października 2022

SICAM; Pordenone, Włochy

12-15 stycznia 2023
DOMOTEX, Hanower, Niemcy

Reklama

Popularne w tym tygodniu

Kurier Drzewny

Zapisz się do Newslettera!

Wysyłaj mi Newsletter (w każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji).

 

Zapisz się do Newslettera!

Na podany przez Ciebie adres e-mail będziemy wysyłać informacje o nowo wydanym numerze "Kuriera Drzewnego", nowych artykułach oraz o nowo dodanych ogłoszeniach

   

Tak, wysyłaj mi swój Newsletter! (w każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji).