Czy zapowiedź Jeronimo Martins Dystrybucja o całkowitym wycofaniu się z otwartego systemu białych palet do lipca 2027 roku wstrząśnie rynkiem opakowań drewnianych w Polsce?Moim zdaniem to nie jest zwykła zmiana operacyjna, lecz brutalne przecięcie łańcucha obiegu nośników, który od dekad stanowił o sile rodzimej branży. Dla dostawców i producentów nadchodzi czas próby, w którym tradycyjna wymienność ustępuje miejsca twardym kosztom i nowym regułom gry. Czy polskie tartaki i producenci zdołają zaadaptować się do świata, w którym Biedronka narzuca własne kolory? Zapraszam do zapoznania się z analizą, która rzuca światło na nadchodzące trzęsienie ziemi w branży drzewnej.
Rynek producentów palet
Kluczem do zrozumienia powagi sytuacji jest mechanizm wymienności, który dotychczas był fundamentem logistyki. W systemie otwartym dostawca wysyłał towar na białej palecie i otrzymywał w zamian inny egzemplarz, co pozwalało na płynną cyrkulację nośników. Decyzja lidera rynku sprawia jednak, że w centrach logistycznych Biedronki od lipca 2027 roku biała paleta straci swoją wymienność. Dla dostawcy żywności oznacza to, że nośnik wysłany do odbiorcy „odchodzi bezpowrotnie”, stając się bezpośrednim kosztem, który musi zostać doliczony do ceny towaru. W obliczu takich obciążeń większość kontrahentów prawdopodobnie porzuci tradycyjne rozwiązanie na rzecz systemów zamkniętych, czyli wynajmu kolorowych nośników, co uderza prosto w serce producentów klasycznych europalet.
Najbliższe miesiące rysują się jako okres walki o utrzymanie rentowności w cieniu nadchodzącej nadpodaży. Przejście dostawców Biedronki na „kolory” wygeneruje na rynku nadwyżkę milionów białych palet, które mogą nie znaleźć nabywców. To zjawisko grozi niekontrolowaną zmiennością cen, przypominającą czasy pandemii, ale o odwrotnym wektorze – tym razem wynikającym z gwałtownego spadku popytu. Sytuację pogarsza fakt, że inne sieci handlowe uważnie obserwują ruch lidera i mogą pójść tą samą drogą, co zwielokrotni skalę problemu. Najbardziej zagrożone są małe i średnie tartaki dostarczające elementy paletowe, których marginalizacja może teraz gwałtownie przyspieszyć.
Mimo czarnych scenariuszy, przedstawiciele branży starają się zachować chłodną krew. Agnieszka Janasińska, Business Development Manager w firmie Gambex, zauważa, że choć zmiana wpłynie na rynek, nie oznacza ona automatycznie końca dla polskich producentów, pod warunkiem, że branża podejmie odpowiednie kroki. Polska od lat jest potęgą w produkcji palet, a eksport, szczególnie na rynek niemiecki, pozostaje mocnym filarem działalności, gdzie jakość i zdolność do realizacji dużych wolumenów wciąż są w cenie. Zdaniem Janasińskiej, przetrwają firmy, które postawią na automatyzację, robotyzację i cyfryzację produkcji, zwiększając swoją efektywność i dywersyfikując rynki zbytu. To czas, by przestać patrzeć tylko na jeden kanał sprzedaży i budować przewagę konkurencyjną na wielu frontach jednocześnie.
Choć „ucieczka w kolory” wydaje się logicznym krokiem dla dostawców, nie jest to ścieżka pozbawiona barier dla producentów. Operatorzy systemów zamkniętych, tacy jak CHEP czy LPR, wykazują dużą selektywność w dobieraniu partnerów serwisowych, kierując się własną wygodą biznesową. W tej sytuacji warto zastanowić się nad wzmocnieniem jakości w systemie otwartym, wykorzystując nowoczesne narzędzia. Argumentem obronnym może stać się technologia Paleta 4.0. Skoro Biedronka uzasadnia przejście na systemy zamknięte potrzebą lepszej kontroli, producenci mogą kontratakować, oferując palety EPAL z kodami QR, które zapewniają tę samą transparentność przy zachowaniu wolnorynkowej elastyczności.
Właściciele firm muszą również przygotować nową argumentację handlową, opartą na unijnych regulacjach PPWR. Obowiązek stosowania 40% opakowań wielorazowych od 2030 roku może stać się szansą, by udowodnić sieciom handlowym, że biała paleta jest rozwiązaniem najbardziej ekologicznym i przyszłościowym. Jak podkreśla Agnieszka Janasińska, nadchodzi czas wielkiej bitwy o klientów, w której cena nie będzie już jedynym czynnikiem. Kluczowe staną się umiejętności negocjacyjne, prowadzenie długofalowych przetargów oraz precyzyjne kalkulacje oparte na prognozach, a nie tylko na suchych indeksach. Branża stoi przed wyzwaniem o skali milionów nośników, a jej przyszłość zależy od elastyczności i umiejętności znalezienia nisz tam, gdzie otwarty system wymiany wciąż jest ceniony za brak monopolistycznych barier.
