[vc_row][vc_column][vc_column_text]
[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Drewno poużytkowe EGER. Fot. Materiały autora
[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Drewno to materiał naturalny wytworzony przez rośliny drzewiaste w procesie fotosyntezy, który pod względem chemicznym stanowi konglomerat: składników polisacharydowych (celulozy i hemicelulozy z przewagą udziału celulozy); ligniny (substancji o charakterze aromatycznym, zawierającej grupy metoksylowe (OCH3), karboksylowe (CO) i wodorotlenowe (OH); substancji mineralnych; kwasów poliuronowych (związków pektynowych i gum drzewnych oraz składników ubocznych o składzie zależnym od gatunku, z którego pozyskujemy drewno.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
• Lite, kawałkowe – drewno okrągłe oraz obrabiane mechanicznie do form geometrycznych, np. belek, bali, krawędziaków, desek, których co najmniej jedna z powierzchni była obrabiana mechanicznie.
• Poużytkowe – przygotowane do recyklingu lub powtórnego wykorzystania, a odzyskane z odpadów drzewnych poużytkowych.
• Recyklingowe – poużytkowe odpady drzewne przygotowane do recyklingu oraz drewno poużytkowe.
• Odpady – każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest zobowiązany. Natomiast odpady drzewne to drewno lite i rozdrobnione, materiały i tworzywa drzewne oraz drewnopochodne spełniające definicję odpadów zawartą w ustawie o odpadach (Dz.U.2013.21 ze zmianami).[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Jednak brak doprecyzowania niektórych szczegółów przepisów i jednoznacznych rozporządzeń pozbawionych furtek umożliwiających omijanie uregulowań prawnych w znacznym stopniu utrudnia i ogranicza: możliwości zbierania i przetwarzania odpadów drzewnych, w tym odpadów poużytkowych; import wyselekcjonowanych odpadów drzewnych; eksport odpadów drzewnych do krajów ościennych; wdrożenie do praktyki referencyjnych metod analitycznych, które pozwalają niemal natychmiast przebadać i sklasyfikować odpady drzewne; zablokowanie zezwalania na spalanie pełnowartościowego surowca drzewnego w elektrowniach, cementowniach i spalarniach śmieci oraz zablokowanie uzyskiwania z tytułu spalania pełnowartościowego surowca drzewnego wsparcia z systemu rozliczania CO2 i uzyskiwania z tego tytułu profitów.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Propozycje klasyfikacji odpadów drzewnych wraz z wartościami granicznymi potencjalnych zanieczyszczeń są przygotowane w Poznańskim Instytucie Technologicznym – Centrum Technologii Drewna i już gotowe do wdrożenia.
– Klasa 1 – naturalne, niezabezpieczone drewno, sortymenty wolne od substancji szkodliwych poddane wyłącznie obróbce mechanicznej, które podczas swojego użytkowania zostały jedynie w niewielkim stopniu zanieczyszczone materiałami obcymi, które usuwa się mechanicznie podczas procesu przygotowania odpadów drzewnych do ponownego wykorzystania.
– Klasa 2 – poużytkowe, tworzywa drzewne z powłokami malarskimi, lakierowane lub powlekane, bez chemii i środków ochrony drewna, wolne od resztek PVC i powłok.
– Klasa 3 – poużytkowe, tworzywa drzewne, w szczególności meble, w tym kuchenne, wykończone okleinami zawierającymi polichlorek winylu i innymi halogenoorganicznymi powłokami, nie są zabezpieczone środkami ochrony drewna.
– Klasa 4 – drewno poużytkowe i sortymenty drzewne zawierające środki ochrony drewna, traktowane chemicznie, sklasyfikowane jako odpady niebezpieczne, do których należą:
• 4.1 – sortymenty zaimpregnowane olejem kreozotowym, tj. podkłady kolejowe, słupy trakcyjne, drewno konstrukcji wodno-głębinowych,
• 4.2 – drewno impregnowane związkami chloru, fluoru, pentachlorofenolem, lindanem i preparatami solnymi, np. typu CCA (związki chromu, miedzi i arsenu),
• 4.3 – poużytkowe i sortymenty drzewne zawierające polichlorowane bifenyle (PCB), odpady przeznaczone są do utylizacji na instalacjach przeznaczonych do dezaktywacji i utylizacji odpadów niebezpiecznych.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Uważa się, że brak ścisłej i jednoznacznej definicji drewna poużytkowego powoduje, iż jest ono różnie rozumiane przez ludzi. Należałoby przyjąć jedną definicję do powszechnego stosowania, aby uniknąć niejednoznaczności prawa i nieporozumień. Według PIT – CTD: „ …jest to drewno (deski, wióry itp.), które w procesach technologicznych uległy zanieczyszczeniu lub zostały pomalowane, olejone i/lub produkty z drewna, które stały się odpadem, gdyż nie można ponownie i bezpośrednio ich wykorzystać”.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Drewno jest więc odpadem, dlatego powinno podlegać recyklingowi materiałowemu lub zostać unieszkodliwione, np. poprzez termiczne przekształcenie bez dłuższego składowania. Zgodnie z prawem nie wolno składować go na wysypiskach ani spalać w niekontrolowany sposób w zwykłych kotłach, które nie spełniają parametrów spalarni śmieci.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Procesowi spalenia powinny podlegać pozostałości z selektywnej zbiórki, z których nie da się już więcej uzyskać materiału do recyklingu. W Polsce to około 8 mln ton rocznie. Z uwagi na brak odpowiedniej liczby profesjonalnych spalarni obecnie nie jest możliwe w pełni ekologiczne ich spalenie.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Zgodnie z prawem, od 2016 roku nie wolno umieszczać na wysypiskach odpadów o kaloryczności powyżej 6 GJ/Mg. Odpad taki musi zostać poddany segregacji albo termicznemu przekształceniu. Nie można jednak zaliczać termicznego przekształcania odpadów jako recyklingu materiałowego i palić wszystkie śmieci. Dlatego też trzeba pilnie zwiększyć zakres sortowania w miejscu ich powstania, w tym również w PSZOK-ach, wprowadzić podział gabarytów na drewniane i pozostałe, które w następnym kroku będą segregowane wg właściwości. Pozwoli to na odzyskanie bardzo dużej ilości surowca drzewnego dla przemysłu płyt drewnopochodnych i mniejsze zużycie drewna z lasu.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Drewno poużytkowe, powszechnie uważane za odpad, to dla producentów płyt materiał do produkcji nowej płyty. Teoretycznie można produkować płyty wiórowe prawie bez kupowania drewna z lasu. Dla przykładu: we Włoszech powstaje 95 proc. płyt z drewna poużytkowego, w Wielkiej Brytanii 51 proc., a Polsce zaledwie 15 proc. Przy czym należy brać pod uwagę to, jak w poszczególnych krajach zdefiniowane jest drewno poużytkowe i w jaki sposób prowadzi się statystykę jego zużycia oraz to, iż istnieje pewna ilość drewna poużytkowego nienadająca się do produkcji płyt, którą trzeba zagospodarować w inny sposób (np. pył po szlifowaniu płyt, drewno po pożarze, z zawartością szkła, folii, papieru, tworzyw sztucznych, zawierające PCB/PCT, poużytkowe o dużej zawartość płyt MDF/HDF, impregnowane produkty architektury ogrodowej oraz płyty izolacyjne.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Faktem jest, że Polska posiada stosunkowo dużą powierzchnię lasów i od dawna gospodarka leśna notuje wzrost zalesień oraz rocznego przyrostu masy drzewnej, ale nie zwalnia to nas z oszczędnego gospodarowania surowcem. Należy mieć też na uwadze to, że sam przyrost masy nie oznacza przyrostu możliwej do pozyskania użytkowej masy drzewnej. Dla porównywania przyrostów masy należałoby przyjąć przyrost masy, ale tylko drzew możliwych do pozyskania w terenie i o tzw. optymalnym wieku rębnym.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ) – to gospodarka cyrkularna stanowiąca model gospodarczy przyszłości, w którym zasoby materiałowe krążą w zamkniętym obiegu ze zminimalizowanym powstawaniem odpadów. GOZ jest koncepcją zmierzającą do racjonalnego wykorzystania zasobów i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez wytwarzanie produktów, które, podobnie jak materiały oraz surowce, powinny pozostawać w gospodarce tak długo, jak jest to możliwe, a wytwarzane odpady, nienadające się do odzyskania, winny być zutylizowane.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Narzędziem prawnym w UE wspierającym przechodzenie na gospodarkę o obiegu zamkniętym ma być tzw. Pakiet Odpadowy, który jest znowelizowany przez 6 dyrektyw w zakresie gospodarki odpadami. Do 2030 r. w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej poddawane recyklingowi ma być co najmniej 60 proc. wyprodukowanych odpadów komunalnych rocznie. Do wspomnianego roku unia planuje także redukcję ilości odpadów komunalnych niepoddawanych recyklingowi o 45 proc. W tym czasie poziom ten zostanie zwiększony do 60 proc., a do 2035 r. do 65 proc.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Dla obliczania wpływu na środowisko w gospodarce obiegu zamkniętego stosuje się koncepcję śladu środowiskowego jako pomiaru wielkości wpływu na środowisko. Ślad ten (ang. environmental footprint) to narzędzie służące do określenia wpływu produktu lub przedsiębiorstwa na środowisko. Metodologia śladu środowiskowego została wypracowana tak, aby zapewnić jednolity standard pozwalający zmierzyć efektywność środowiskową organizacji i procesu produkcji. Głównym celem prac nad tym zagadnieniem jest umożliwienie porównywalnej z innymi podmiotami oceny wpływu na środowisko wszystkich przedsiębiorstw bez względu na ich wielkość czy branżę. Stosuje się tu metodologię śladów: węglowego (ang. carbon footprint) i wodnego (ang. water footprint). Ten pierwszy w danym zakładzie, przedsiębiorstwie czy organizacji to całkowita ilość gazów cieplarnianych (GHG) wyemitowanych bezpośrednio lub pośrednio w wyniku działalności.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Jest on istotnym elementem dekarbonizacji dla danej organizacji i produktów oraz budowania przewagi konkurencyjnej. W przypadku korzystania z surowców pochodzących z recyklingu czy też korzystania z modeli GOZ, należy stosować dodatkowy wzór na obliczenie śladu środowiskowego dla uzyskania jego niższego poziomu. Stosowanie tych rozwiązań pozwala w istotny sposób obniżyć wynik śladu środowiskowego badanego produktu, bo na wynik ten wpływają wszelkie wielkości mogące w istotny sposób określić końcowy wynik i jego weryfikację.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Nowe przepisy będą miały zastosowanie w następujących przedsiębiorstwach i sektorach:
Firmy z UE:
• Grupa 1: wszystkie przedsiębiorstwa UE z ograniczoną odpowiedzialnością, o znaczącym rozmiarze i mocy gospodarczej (zatrudniające powyżej 500 pracowników i o globalnych obrotach netto powyżej 150 mln euro).
• Grupa 2: inne przedsiębiorstwa z ograniczoną odpowiedzialnością w zdefiniowanych sektorach o dużym oddziaływaniu, które nie spełniają kryteriów grupy 1, ale zatrudniają powyżej 250 pracowników i mają globalne obroty netto przekraczające 40 mln euro. W przypadku tych przedsiębiorstw przepisy zaczną być stosowane 2 lata później niż w przypadku przedsiębiorstw grupy 1.
[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Przedsiębiorstwa spoza UE działające w niej, o obrocie wygenerowanym w UE odpowiadającym progom dla grupy 1 i 2, jak też małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) nie są bezpośrednio objęte zakresem wniosku, co nie oznacza, że nie wpłynie on również na ich działalność. Wniosek ma bowiem zastosowanie do własnej działalności przedsiębiorstwa, jak również jego spółek zależnych i łańcuchów wartości (bezpośrednich i pośrednich kontrahentów biznesowych).[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]
Europejskie prawo o klimacie określone jest w rozporządzeniu 2021/1119 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej (…). Rozporządzenie określa ramowe mechanizmy dotyczące ustalania i egzekwowania trajektorii redukcyjnej na poziomie UE i rozwiązań krajowych w państwach członkowskich. Ponadto powstały założenia projektu dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w obszarze zrównoważonego rozwoju (Corporate Sustainability Due Dilligence), wyznaczające nowe obowiązki nałożone na firmy.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Będą one zobligowane do sprawdzania całych swoich łańcuchów dostaw pod kątem identyfikowania ich wpływu na środowisko oraz przestrzegania praw człowieka. Jak będzie wdrażana i realizowana ww. dyrektywa oraz czy wszystkie szczegółowe przepisy będą optymalne – wszystko zależy to od stopnia skonsultowania jej zapisów ze specjalistami, inżynierami produkcji oraz kadrą zarządzającą.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]Zainteresowanych tematyką i technologiami produkcji w obiegu zamkniętym proszę o kontakt: startingmex@gmail.com[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][/vc_column][/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1688055757546{margin-right: 1px !important;margin-left: 1px !important;background-color: #fed000 !important;}”][vc_column][vc_column_text]W Unii Europejskiej średniorocznie powstaje ponad 25 mld ton odpadów pochodzących w 36 proc. z budownictwa, 25 proc. z górnictwa, 11 proc
z produkcji, 9 proc. z gospodarstw domowych i 19 proc. z innych źródeł. [/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text][FM_form id=”2″][/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
