Rynek i gospodarka
Decyzja została dobrze przyjęta przez europejską branżę drzewną, która od miesięcy sygnalizowała negatywne skutki agresywnej polityki cenowej Chin – największego na świecie dostawcy sklejki liściastej.
Jednym z najistotniejszych ustaleń postępowania KE była celowa zmiana klasyfikacji towarów przez część chińskich eksporterów. Aby uniknąć ceł antydumpingowych, część dostawców deklarowała sklejkę liściastą jako „iglasta”, dodając ultracienką warstwę forniru, często możliwą do zdrapania. Zabieg ten służył wyłącznie zmianie kodu celnego – bez wpływu na parametry użytkowe produktu czy grupę docelowych zastosowań.
Komisja zidentyfikowała proceder już na etapie środków tymczasowych, zapowiadając ścisły monitoring importu, by przeciwdziałać obchodzeniu przepisów.
Nowe cła wpisują się w szerszą politykę uszczelniania rynku produktów drewnopochodnych w UE. W marcu 2025 r. Komisja ostrzegła przed ryzykiem wprowadzania do Unii sklejki produkowanej z rosyjskiego i białoruskiego drewna brzozowego, objętego sankcjami po agresji Rosji na Ukrainę. Analizy KE i sygnały branży sugerowały, że część takich produktów trafiała do UE z Chin – już z dokumentacją wskazującą inne pochodzenie.
Podobne przypadki odnotowano również poza EU, m.in. w Wielkiej Brytanii, gdzie importerzy zaniepokojeni są gwałtownym wzrostem dostaw sklejki brzozowej z rynków „pośrednich”.
Według Konsorcjum Greenwood, reprezentującego unijnych producentów sklejki liściastej, decyzja Komisji była uzasadniona i konieczna. Ostateczne kalkulacje wykazały jeszcze wyższy poziom dumpingu niż początkowo zakładano. Bruksela pokazała, że potrafi reagować sprawnie, gdy rynek jest zniekształcany przez nieuczciwe praktyki.
Jednocześnie branża ostrzega, że eksporterzy podejmują już działania zmierzające do obejścia ceł. Import tak zwanej sklejki iglastej z Chin dynamicznie rośnie i zbliża się do poziomów, które wcześniej notowano dla sklejki liściastej. Coraz wyraźniejsze są również sygnały o przygotowaniach do reeksportu przez państwa trzecie, jak np. Wietnam.
Sklejka liściasta jest szeroko stosowana w sektorach wymagających wysokiej jakości i trwałości – w meblarstwie, budownictwie, transporcie czy produkcji wyposażenia przemysłowego. Nadmierna presja cenowa ze strony taniego importu prowadziła do:
• pogorszenia warunków konkurencyjnych,
• ograniczenia inwestycji w europejskie zakłady,
• redukcji produkcji w UE,
• spadku zatrudnienia w sektorze.
Nowe instrumenty ochronne UE mają ustabilizować rynek i wzmocnić łańcuch dostaw oparty na legalnym pochodzeniu i zrównoważonym przetwarzaniu drewna.
Konsorcjum Greenwood powstało w 2023 r. i zrzesza producentów sklejki liściastej z dziewięciu państw UE – w tym z Polski, Włoch, Francji, Czech, Finlandii, Łotwy i Hiszpanii. Organizacja reprezentuje interesy branży, wykorzystując instrumenty handlowe UE, aby:
• chronić rynek przed nieuczciwą konkurencją,
• zwiększać konkurencyjność europejskiego przemysłu,
• promować odpowiedzialne i transparentne łańcuchy dostaw.
Decyzja Komisji Europejskiej to jeden z najbardziej stanowczych kroków ochronnych wobec branży drzewnej w ostatnich latach. Choć cła zahamują presję cenową z Chin i poprawią sytuację unijnych producentów, gra z pewnością się nie kończy. Pierwsze sygnały o próbach omijania przepisów już są widoczne – zarówno poprzez manipulacje klasyfikacją, jak i potencjalny reeksport przez kraje trzecie. Oznacza to, że kluczowe nie będzie samo wprowadzenie ceł, lecz konsekwentne egzekwowanie przepisów i realna kontrola rynku. Jeśli KE utrzyma deklarowaną czujność, europejska branża sklejki zyska wreszcie stabilniejsze warunki rozwoju. Jeśli nie – chińscy eksporterzy znajdą kolejną drogę na europejski rynek.
